
Yüksek Lisanslara yönelik olarak hazırlanan İslami İlimlere Giriş dersinin bahar dönemi 10. haftasında tefsir tarihi ve Usulü konusu işlendi. Bu hafta hurufu mukattaa, esbabu’n nüzul/sebebi nüzul, tefsir, te’vil ve meal konuları açıklandı.
Huruf-ı Mukattaa, bağımsız ve ayrı harfler olarak bilinmektedir. Anlamını Allah’tan başka kimsenin bilmediği ayetlerdir. Mukattaa harfleri başında bulundukları sürenin isimleridir. Ayeti kerimede belirtildiği üzere Kur’an’ın i’cazını ortaya koymak için düzenlenmiştir.
Esbabu’n Nüzul ve Sebebi Nüzul ise kendisinin inmesine bir olayın bir sorunun olması nedeniyle böyle bir ayrım yapılmıştır. Bundan dolayı bir olay/soru bağlamında inen ayet olarak ilk kavram tanımlarken ikinci kavram ise herhangi bir sebebe bağlı olmayan ayetler olarak bilinmektedir.
Tefsir kavramı sarf, nahiv ve belagat gibi dil bilimlerinden; esbabu’n nuzül, nasih, mensup gibi Kur’an ilimlerinden; hadis ve tarih gibi rivayet ilimlerinden; mantık ve fıkıh usulü gibi yöntem bilimlerinden yararlanarak Kur’an’ın manaların açıklanmasına ve ondan hüküm çıkarılmasını öğreten ilim olarak tanımlanabilir. Bunun yanında te’vil naslarda geçen lafzı bir dille dayanarak asli manasından alıp taşıdığı muhtemel manalardan birine nakletmektir. Meal ise sözün harfen veya lafzen değil mana ve mefhum itibariyle başka dile aktarılmasıdır.