Maruf Vakfı İslam Ekonomisi Enstitüsü Lisansüstü Eğitim Programı kapsamında düzenlenen “Düşünme Üzerine” konulu seminer Dr. Yasin Ramazan Başaranın sunumuyla gerçekleştirildi.
Dr. Yasin Ramazan Başaran “Çok karmaşık bir dünyada yaşıyoruz. Bu karmaşıklığın nedenleri üzerine düşündükten sonra düşünme üzerine eğilebiliriz. Düşünme, çok doğal bir şey. İstemesekte yapıyoruz. Yani bunu “hadi hep beraber düşünelim” diyerek söylememizin bir anlamı da yok. Zaten insan ister istemez düşünüyor. Doğal halimiz bu. Hatta “insan konuşan canlıdır” diye mantıkta diğer canlılardan ayrıldığımız noktanın belirtilmesi aslında konuşmanın bir düşünme gerektirmesi ile ilgilidir. Yani konuşma düşünme gerektiren bir şeydir. Bir konuşmanın tekrarı konuşma sayılmaz. Mesela bir papağanın konuştuğunu düşünmeyiz. Konuşmanın olabilmesi için arkasında bir düşüncenin olması gerekir. Elimizde neyin olduğunu görebilmek için bir karşılaştırma olması gerekir. Bu karşılaştırmayı da genelde klasik dünya ile modern dünya arasında yapabiliyoruz. Tabii klasik dünya deyince karşımıza böyle çok büyük birçok geniş bir tarih çıkabiliyor. Aslında modern dünya da sandığımız kadar dar değil. Onun da klasik dünya diyebileceğimiz kadar uzun bir geçmişi var artık. Özellikle son 30 senedeki işte Son 40 senedeki gelişmeler İnsanlık tarihi in çok uzun bir süre sürecinde tekabül edebiliyor. Yani o kadar hızlı ve o kadar yoğun değişmeler değişimler oldu ki biz sanki klasik dünyada dünyadan daha yoğun bir kavramsal dünyayla karşı karşıyayız. Her şey sürekli değişiyor, gelişiyor ve sabitelerimizi tespit etmeye çalışıyoruz. Bunun için klasik dünyayla bir karşılaştırma yapmak durumundayız. Bunun için çok basit bir düşünme tanımından hareket edelim istiyorum. O da işte Aristoteles’in meşhur dört neden kuramıdır. Yani herhangi bir şeyin neden olduğuna dair bir değişim varsa neden olduğuna dair bir varlık varsa neden olduğuna dair 4 tane açıklama getiririz. Bunlar işte neyden yapıldığı onun maddesi, nasıl yapıldığı Yani onun formu, kimin yaptığı onun yapıcısı Bir de neden yaptı yani ne amaçla yaptı gayesi nedir. Aristoteles’e göre herhangi bir şey hakkında bir nesne olabilir bir davranış olabilir bir düşünce olabilir herhangi bir şeyin dört tane nedeni vardır ve bunlar da bu dördüdür…….”
