Y.Lisans öğrencilerine yönelik olarak hazırlanan “İslam Ekonomisi Okumaları” dersinin 2. Haftasında Dr. Hakan Kalkavan, Muhammed Akram Khan’ın ‘’İslam İktisadına Giriş’’ eserini referans alarak, İslam İktisadının tanımı, doğası, temel varsayımları ve metodolojisi hakkında genel bir bakış ortaya koydu.
İslami dünya görüşü adalet duygusu, güçlü hesap verilebilirlik sistemi, sömürü karşıtlığı ve fayda ekseni ilkeleri ile değerlendirildi. Önerdiği iktisadi düzeni ise insan doğası, mülkiyet, evrensellik ve materyalizm konularındaki tutumu üzerinden ortaya konuldu. İslami iktisadi organizasyonun sağlanması için, tek elde güç birikmemesi ve risk-emek-kazanç dengesi etrafında birtakım tespitlerde bulunuldu. Mevcut tüketim anlayışındaki ahlaki kontrolsüzlük, yoğun reklam sarmalı ve satın alma isteği üzerinde eleştirilerde bulunarak, İslami değerler ile donatılmış tüketici davranışının ise ‘takva’ temelli bir davranış bütünü içerisinde olacağının önemle üzerinde duruldu. Hırs arzusunun infak çemberinde törpülenerek, hem sosyal hem ekonomik düzene katkıda bulunmadaki öneminden bahsedildi.
Faizin tanımı, uluslararası finans sistemindeki istikrarsızlığa etkisi, çevre tahribi, adaletsiz gelir dağılımı vb. problemlere sebebiyet vermesi üzerinden, faiz denildiğinde sadece finans boyutunun değil, onu besleyen ahlaki zemininde anlaşılması gerektiği tespiti yapıldı.
İslam iktisadının çeşitli motivasyonlarından bahsederek, özellikle ‘’felah’’ kavramı üzerinden amaçlanan bir sistem olduğundan bahsedildi. İnsan felahının mikro ve makro düzeyde olmak üzere, yaşamın sürdürülmesi, yoksulluktan kurtulma özgürlüğü ve güç-şeref bakımından faydaları derinlemesine tartışıldı. Felahın manevi, iktisadi, kültürel ve politik koşulları ile sağlanacak bir iktisadi düzenin sürdürülebilirliği üzerinde değerlendirilmelerde bulunuldu.
