
Yüksek lisans öğrencilerine yönelik hazırlanan ve Dr. Hakan Kalkavan tarafından verilen ‘’İslam Ekonomisi Okumaları’’ dersinin bahar dönemi 2. dersinde, ‘’İslam İktisadında Sosyal Adalet’’ eserini referans alarak, sosyal adalet hakkında çeşitli bakış açıları üzerinden tartışmalar yapılmıştır. Sosyal adaletin tanımı, önemi, sağlanma koşulları vb. çerçevede analizler ile devam edilmiştir. Naqvi, Siddiqui ve Chapra’nın da eşitlik meselesine ortak kanaat getirerek; İslami adalet çerçevesindeki tevhid ilkesi ile sağlanabileceğini belirttikleri fikrinin altı çizilmiştir. Dersin ana tartışma metni, sosyal adalet ile piyasa ekonomisini birleştirerek, bir yandan da Tanrı-insan temsiliyet ilişkisini göz önünde bulunduran, farklı bir İslami teori ve pratik geliştirmeyi hedefleyen bir çalışmadır. Bu sebeple dersin devamında, Adam Smith’in ‘’görünmez el’’ metaforu üzerinden hareketle, piyasada insan özgürlüğü rolünün bireysel fayda temelli olduğundan bahsedilmiştir. Smith’in merkeze aldığı bireysel fayda temini, yardımlaşma ve iş birliği kavramlarının mahiyetini arka planda bırakmıştır. Bu bakışın aksine Tusi’nin İslam iktisadi düşüncesinde, insanların Allah’ın halifesi oldukları bilinciyle, sunulan kaynakları paylaşarak ve yardımlaşma temelli bir gerçeklik kurma fikri vardır. Buradan da sosyal adaletin, hak ve şeriat temelli bir özgürlük üzerine inşa edilen bir kimlik ile mümkün olabileceğinden bahsetmiştir. Ders, bu bilgiler ışığında insanın halifelik bilinci üzerinden tartışılarak sonlanmıştır.