Doktora öğrencilerine yönelik olarak hazırlanan ve Dr. Hakan Kalkavan tarafından verilen “Ekonomi ve Ahlak” dersinin 14. haftasında ‘Oikonomia’nın Tarihsel Gelişimi: Aristoteles, Oikonomia ve Polanyi’ konusu işlendi. Bunun yanında dönemin son dersi olması nedeniyle genel bir ders değerlendirmesi ve gelecek dönem ile ilgili fikir alışverişi yapıldı.
Ksenophon’un oikonomikos kavramı ele alınarak bunu bilim olarak tanımladığı ve üç yönü olduğunu belirttiği ortaya kondu. Bu üç yön şu şekilde sıralanabilir;
Ksenophon, ticareti iyi görmekte ve ticaretin ekonominin güçlenmesine sebep olacağını belirtmektedir. Ticareti para kazanmak olarak değil de bir değer alış-verişi olarak görmektedir. Oikonomikosu ise bütünün esenliğini hedefleyen bir düzen olarak ele alır. Teoride netliği, pratikte ise esenliği önceler.
Ekonomik olguları ne sadece etik ne de sadece rasyonellik bağlamında değerlendiren Ksenophon, Aristoteles hariç tıpkı diğer Antik dönem düşünürleri gibi modern dönemde ilgi görmemiştir. Sermaye, üretim ilişkileri ve pazar mekanizmalarına dair çalışmaların modern düşüncenin merkezinde olması antik döneme olan bu ilgisizliği açıklamaktadır.
Öte yandan Polanyi’nin Aristo’yu ele aldığı makalesine genel bir giriş yapılmıştır. Polanyi’ye göre 18. Yüzyıl sonlarında Smith nasıl bir yere sahipse kendi döneminde de Aristo öyledir. Doğal ticaretin amacı toplumsal yeterliliktir ve bu kapelike’dir. Kremastike ise hayatın gereklerini ayni olarak temin etme sanatıdır. Burada Aristo anlamsal olarak faizle kremastike’yi yaklaştırmaktadır. Polanyi’nin bunu anlatırken kullandığı tanımlama ticaretin ticareti olarak tercüme edebileceğimiz commercial trade’dir. Makalenin ayrıntılarına diğer dönem inilmesine karar verilerek ders sonlandırılmıştır.
