Doktora öğrencilerine yönelik olarak hazırlanan ve Dr. Hakan Kalkavan tarafından verilen “Ekonomi ve Ahlak” dersinin bahar dönemi beşinci haftasında Ayşe Buğra’nın önemli eseri ‘İktisatçılar ve İnsanlar’ kitabının giriş bölümleri incelendi.
İktisadi varsayımların gerçeklikle bağdaşmaması karşımıza pratik hayattan kopmuş teorileri çıkarmaktadır. Bu varsayımların sorgulanmasından duyulan korku iktisadi gelişime engel olması yönündedir. Sorgulanan varsayımlar yöntem tartışmaları düzeyinden genel bir sorgulama alanına dönüşmüş ve ‘iktisadın krizi’ oluşmuştur.
Buğra, iktisadın tanımında birey, ekonomi ve toplum arasındaki ilişkiden söz etmenin gerekliliğini vurgulayarak iktisadın ‘ekonomi bilgisi’nden ziyade bu üçü arasındaki ilişkinin algılanışı olduğunu belirtir. İnsanın rasyonelliği varsayımının ekonominin rasyonel yöntemlerle bilimsel olarak açıklanabileceği düşüncesini temellendirdiğini fakat insanın amaç ve hedeflerinin doğal özelliklerine başvurarak açıklanamaz oluşu ve bunların insanın sosyal yönü ile ilgili oluşu hocanın vurguladığı konulardır.
Buğra’nın ikinci baskıya giriş kısmında bilimsel olanın metafizikten ve duygulardan arındırılması gerektiğini vurgulayan pozitivist düşünceye hak vermesinin yanı sıra bilimin değerden arındırılmaması gerektiğine inancı farklı bir yöntem arayışının olması gerektiğini düşündüğüne işaret etmektedir. Homo economicus insanın yalnızca ‘ekonomi yapan’ oluşu fakat toplumdan izole bir insan tipi oluşu hocanın eleştirdiği konular arasındadır.
Giriş bölümünde kitabın içeriği ve bölümleri için kısa bilgiler verilmesi, bizler açısından besleyici olmuş ve konunun bütünü ile ilgili bir fikir edinmemize olanak sağlamıştır.
