Doktora öğrencilerine yönelik olarak hazırlanan ve Dr. Erhan Akkaş tarafından verilen “İslam Ülkelerinin Politik Ekonomisi” dersinin 8. haftasında, “ekonomik kalkınma” ile “ekonomik büyüme” kavramlarına, bu kavramlar arasındaki farka, büyüme ve kalkınma teori ve modellerine değinilmiştir. İktisadi büyümenin niceliksel bir tabir olduğu, ekonomik performansın ölçülmesinde kullanıldığı ifade edilmiş ve iki tür büyümeden bahsedilmiştir. Fiilî ve Potansiyel büyüme. Filli büyüme, milli üretimdeki yıllık orantısal artışı; Potansiyel büyüme ise ülkenin büyüyebileceği üst sınırı göstermektedir. Ülkelerşn sahip olduğu kaynaklarla ne kadar büyüyebileceğini ifade etmektedir. Ekonomik büyümenin hesaplama yöntemleri üzerinde de durulmuştur. Üretim Yöntemi, Tüketim Yöntemi, Gelir Yöntemi. Ekonomik Büyümenin temel kaynağı işgücü/emek, sermaye, teknoloji, beşeri sermaye, girişimcilik, kurumsal yapı olarak ifade edilmiştir. 21. yüzyılda ülke ekonomilerinin dönüşümü teknoloji, beşeri sermaye, girişimcilik, kurumsal yapı üzerinden okunmaktadır. Bu bağlamda ekonomik büyüme modelleri üç türlüdür. Klasik Büyüme Modelleri, Modern Büyüme Modelleri ve İçsel Büyüme Modelleri. Klasik Büyüme Modelleri arasında Adam Smith, D. Ricardo, Malthus, Marx modelleri; Modern Büyüme Modelleri arasında Harrod-Domar Modeli ve Solow Modeli; İçsel Büyüme Modelinde ise Schumpeter yer almaktadır. Kalkınma ise ekonomik büyümenin yanında ülkelerin toplumsal ve kültürel yapılarını da içinde barındıran, eğitim, sağlık, altyapı gibi unsurları barındıran, yapısal sorunları dikkate alan bir kavramdır. Sürdürülebilirlik, istikrarlı büyüme, üretim kalıplarındaki yapısal dönüşüm, kentleşme, gelir dağılımı gibi meselelere odaklanmaktadır. İnsanî koşulların iyileştirilmesi ve üretim alanlarının artırılması gibi önemli konuları içermektedir. Kalkınma modelleri de belli başlı sınıflara ayrılmaktadır. Geleneksel kalkınma modeli, Bütüncül kalkınma modeli, İnsan merkezli kalkınma modeli gibi. Bir de teorik kalkınma yaklaşımları vardır; Yapısalcı yaklaşım, Bağımlılık yaklaşımı, İkili teori.
Kalkınma ile Büyüme kavramları ve temel teorilerinin anlatıldığı bu derste, kalkınma ile büyüme arasındaki farka “insan vücudu” üzerinden örnek verilmiştir. İnsanın boyunun uzaması, kilo alması “büyüme” kavramına denk gelmekte iken; insanın fikrî ve zihni gelişimi “kalkınma” kavramına denk gelmektedir.
