Doktora öğrencilerine yönelik hazırlanan dersin 11. Haftasında “Mena Ülkeleri” olarak bilinen 19-20 ülkenin ekonomik durumu üzerinde duruldu. Mena Ülkeleri iki başlık altında incelendi. 1. Zengin, doğal kaynaklara sahip ülkeler 2. Fakir/Azgelişmiş, tarım yapan ülkeler. Doğal kaynaklardan dolayı geliri yüksek olan, en müreffeh ülkeye örnek olarak Katar, refahı düşük ve tarımla geçinen ülke olarak Yemen örnek verilmiştir. Mena ülkeleri için yoksulluk ve zenginlik arasındaki uçurum ciddi boyuttadır. Mena Ülkelerinin ekonomik ve idari yapısına özel olarak “Rantçı ülkeler” denmektedir. Rantçı Ülkelerin temel kaidesi elde ettikleri gelirin tahsisi ile ilgilidir. Kaynağın nasıl dağıtıldığı önemli bir konudur. Bu rant tamamen kamu sektörü üzerinden gerçekleşmektedir. Özel sektör gelişememiş ve kamu sektörü olabildiğince gelişmiştir. Bu durum, ülke ekonomilerinin kronik ve yapısal bir sorunu olarak göze çarpmaktadır. Petrolün fiyatı düştüğü zaman ekonomide sorunlar meydana gelmektedir. Bu ülkelerde insanlar refahı kamu sektöründe elde etmektedir. Bu bağlamda rantçı ülkelerin ekonomilerinde çeşitlilik yoktur. Kamu sektörünün çalışma saatlerinin azlığı ve yerli vatandaşların çalışma saatleri dışındaki vakitleri ek işlerle geçirmeleri söz konusudur.
Rantçı ülkelerdeki yapısal sorunlara da değinilen derste ayrıca bu ülkelerin yabancı vatandaşlara karşı geliştirdiği sistem de ele alınmıştır. Kafala sistemi olarak ifade edilen kefillik sistemi yani ülkeye giren yabancı kişilerin ülkede bulunmaları için ülke içinden bir kefil/mesul bulmaları gerekmektedir. O kefilin izni olmadan bu kişiler ne seyahat edebilmekte ne de bir yerde çalışabilmektedir.
Rantçı ülkelerin bir başka yapısal sorunu devlet yönetiminde “soylu” ve “elit” ailelerin söz sahibi olmasıdır. Halk ise pasif bir durumda görülmektedir. Bu ülkelerde refah yüksek olmasına rağmen aşırı tüketim çok fazladır. İnsan hakları, çevre kirliliği konusu, israf ve gelir adaletsizliği, toplum kalkınması gibi yapısal ve toplumsal sorunlar ön plandadır. Ayrıca bu ülkelere ait istatistiksel verilerin incelendiği bu derste bu ülkelerin nüfusu, milli gelirleri, kişi başına düşen gelirleri ve finansal büyüklükleri de incelenmiştir.
