DOÇ. DR. SERHAT YÜKSEL “ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ” DERSİNİ YAPTI

maruf vakfı haberler

 

Yüksek Lisans öğrencilerine yönelik olarak hazırlanan “Araştırma Yöntemleri” bahar dönemi 12. Haftasında The Decision Making Trial and Evaluation Laboratory (DEMATEL) Metodu ve uygulanışı ele alınmıştır. DEMATEL yöntemi araştırmada karmaşık ve birbirine girmiş problem gruplarının çözümünde kullanılmak için geliştirilmiş olan çok kriterli karar verme tekniklerinden biridir. Buna göre, araştırılmak istenen herhangi bir konuda bir hususu etkileyen birden fazla değişken olup amaç en önemli değişkeni bulmak olduğunda DEMATEL yöntemi -günümüz çalışmalarında- iyi bir tercih olduğu belirtilmiştir. DEMATEL yöntemini kullanarak bir analiz yapmak için gerçekleştirilmesi gereken adımlar sırasıyla şöyle sıralanmıştır: Konuyu belirlemek, kriter seti oluşturmak, kriterleri kullanarak soru seti oluşturmak, uzman takımı oluşturmak, uzmanlardan soru setleri ilişkin cevapları almak, uzman değerlendirmelerinin ortalamasını almak, çıkan sonuç matrisini normalize etmek, toplam ilişki matrisini hesaplamak, toplam matrisindeki rakamlar dikkate alınarak kriter ağırlıklarını hesaplamak. Burada bazı adımlar ile ilgili bazı önemli bilgilendirmeler yapılmıştır: kriter setleri literatür taramalarından hareketle oluşturulur ve genellikle 4 ile 10 arası makul sayılabilir. Bir diğer husus uzman takımı genellikle üç uzmandan oluşur fakat 5, 7, 10 da olabilir. Son olarak uzman değerlendirmeleri bir skala ile gerçekleştirilir. Tüm bu bilgiler ışığında DEMATEL yönteminin teorik anlatımından sonra bir örnek ile uygulaması yapılmıştır. Bu doğrultuda analiz örneği için kamu harcamalarındaki israf konusu seçilmiştir. Kamudaki israfı azaltmak için öncelikle strateji belirlemesi yapmak gerekir. Buradaki örnek için dört tane strateji tercih edilmiştir: personelin kapasitesinden tam ve doğru yararlanmak, satın alınan ekipmanın verimli kullanılması, denetimlerin tam yapılması ve prosedürlerin tam ve net olarak belirlenmesi. İlgili stratejilerin belirlenmesinden sonra soru setleri hazırlanmış ve sınıftan uzman olarak seçilmiş 3 kişinin görüşleri alınarak analiz kurulmuştur. Analizin sonucunda “prosedürlerin tam olarak belirlenmesi” en önemli kriter olarak çıkmıştır.